چطور بازیهای بزرگ جام جهانی را واگذار کردیم
بدشانسی، ترس و دستپاچگی مهمتر از ضعف فنی
تیم ملی ایران در شش بازی بزرگی که در شش دوره حضورش در جام جهانی برگزار کرده شکستهای تلخی متحمل شده که همواره در خاطر علاقهمندان به فوتبال میماند. اما با مروری بر آن شش بازی میتوان با صراحت گفت ترس از نام بزرگ این حریفان، بیتجربگی در تورنمنتهای بینالمللی، دستپاچگی و اشتباهات فردی عجیب و در نهایت کمی بدشانسی بیشتر از علل فنی و قدرت حریفان باعث شکست تیم ایران بوده است.
1978: نیمه اول با وجود برتری محسوس هلند تا دقیقه 40 حملات حریف کنترل شده بود و در عوض تیم ایران یک موقعیت قطعی گلزنی را از دست داد. حرکت تکنیکی قاسمپور و پاس خط شکن او با آفسایدگیری اشتباه مدافعان هلند مواجه شد و حسین فرکی فراری سریع به سمت دروازه حریف داشت و در حالی که هم خودش میتوانست گل بزند هم غفور جهانی را در موقعیت گلزنی قرار دهد پاس به جلوی نهاییاش دقیق نبود و این شانس بزرگ از دست رفت. در نقطه مقابل دروازه تیم ایران با یک اشتباه ناشیانه فرو ریخت. در شرایطی که حملات هلند به جایی نمیرسید تکل عجیب و بسیار شدید آندرانیک اسکندریان روی پای بازیکن هلند به حریف پنالتی داد تا دروازه ناصر حجازی باز شود و این گل زمینهساز شکست سه بر صفر شد.
1998: تیم ملی که بعد از برد مقابل آمریکا به صعود امیدوار شده بود مقابل آلمان فوقالعاده ترسو و با احتیاط بازی کرد اما در نیمه اول تقابل با قهرمان اروپا گل نخورد و موقعیتهای زیادی هم به حریف نداد. دو شوت محکم کریم باقری و فرار مهدویکیا که خروج کوپکه او را ناکام گذاشت مهمترین موقعیتهای تیم ملی در نیمه اول بود. در نیمه دوم مهدوی کیا دو موقعیت گل داشت که یک بار شوت او فوقالعاده خطرناک شد و بار دوم در لحظه آخر نتوانست دریبل موفقی بزند. با این بیتجربگی شانس کم کردن اختلاف و به تساوی کشیدن آن مسابقه بزرگ از دست رفت.
2006: در تقابل با تیم پرستاره پرتغال هم یک نیمه دروازه تیم ایران بسته ماند. در همان نیمه نخست نکونام با ضربه سر میتوانست دروازه حریف را باز کند و نیمه دوم با شوت استثنایی و غیرقابل مهار دکو دروازه تیم ملی باز شد اما بعد از این گل رسول خطیبی با پاس بلند یحیی گلمحمدی و اشتباه مدافع میانی حریف میتوانست گل مساوی را به ثمر برساند که زاویهاش را تنگ کرد و ضربه نهاییاش دقیق نبود. قبل از پنالتی رونالدو که منجر به گل دوم حریف و تثبیت برد پرتغال شد نیز وحید هاشمیان میتوانست با یک ضربه سر با ارسال زندی گل مساوی را به ثمر برساند. تکل یحیی گلمحمدی روی پای فیگو که منجر به پنالتی شد نیز بسیار ناشیانه و از سر ترس و دستپاچگی بود.
2014: در تقابل با آرژانتین نیز با وجود برتری حریف پرستاره نیمه اول دروازهمان بسته ماند. در همان دقیقه 4 ضربه سر سیدجلال با ارسال یک ایستگاهی میتوانست به حریف شوک بدهد که خوششانس نبودیم. در اواخر نیمه نخست هم سیدجلال با کرنر دژاگه میتوانست با سر گل بزند که این موقعیت از قبلی هم جدیتر بود. نیمه دوم بیست دقیقه طوفانی داشتیم. دقیقه 52 حرکت فوقالعاده شجاعی و سانتر منتظری با ضربه سر گوچی مواجه شد که رومرو دروازهاش را نجات داد. دو دقیقه بعد تا آستانه گلزنی پیش رفتیم و برخورد زابالتا با دژاگه پنالتی اعلام نشد. بعد از شوت حاج صفی در دقیقه 63 مهمترین موقعیت در دقیقه 67 با سانتر منتظری و ضربه سر دژاگه حادث شد که رومرو به شکلی باورنکردنی توپ را از زیر طاق دروازهاش بیرون آورد. دقیقه 86 هم پاس فرار جهانبخش در نهایت با ضربه گوچی همراه شد که باز هم دروازهبان آرژانتین ایستادگی کرد. در واقع شاید اگر یکی از این موقعیتها گل میشد یا پنالتی به سود ایران اعلام میشد شرایط بازی کلاً فرق میکرد و گل دقیقه 90 مسی نتیجه را رقم نمیزد.
2018: در نیمه اول مقابل اسپانیای قدرتمند و مدعی گل نخوردیم و یکی دو موقعیت نصف و نیمه هم داشتیم. قبل از گل حریف، کریم انصاریفرد میتوانست با یک اوت بلند از امیری با ریباند توپ دروازه دخئا را باز کند که شوت سرکش او تور کنار دروازه را لرزاند. گل حریف هم به عجیبترین شکل ممکن به دست آمد که رامین رضاییان قصد دفع توپ را داشت اما توپ به پای دیگو کاستا خورد و گل شد. بعد از این گل تیم ایران در یکی از بهترین نمایشهای ادوار جام جهانیاش با ضربه سر طارمی میتوانست گل مساوی را بزند که ضربهاش دقیق نبود. سپس تیم ایران با ضربه عزتاللهی به گل رسید که آفساید اعلام شد. در ادامه طارمی به سانتر خوب امیری نرسید و در نهایت بعد از آن حرکت استثنایی امیری و سانتر او طارمی از دو قدمی دروازه نتوانست با ضربه سر دروازه حریف را باز کند.
2022: بعد از برخورد بیرانوند و مجید حسینی و تعویض گلر تیم ملی همه چیز بهم ریخت و مدافعان تیم ایران فوقالعاده دستپاچه و پراشتباه کار کردند. در نقطه مقابل تقریباً تمام موقعیتهای انگلیس هم تبدیل به گل شد. تیم ملی نیز یک موقعیت فوقالعاده را از دست داد و ضربه سردار در موقعیت تک به تک با پیکفورد به تیر دروازه حریف خورد در حالی که اگر این توپ گل میشد نتیجه به 2-4 تغییر میکرد و شاید شکستمان سبکتر هم میشد.