چه چیزی آتزوری را از سه جام جهانی محروم کرد؟
کابوس ایتالیایی
قرار بود هوای سرد بوسنی و شهر زنیتسا، پایانبخش یک کابوس طولانی برای فوتبال ملی ایتالیا پس از ناکامی در صعود به دو جام جهانی ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ باشد اما بامداد چهارشنبه، بوسنی غرق در یک جشن ملی خیابانی شد و رسانههای ایتالیا با سومین ناکامی پیاپی در صعود به جام جهانی و این بار با حضور ۴۸ تیم در رقابتها، تا معرض انفجار پیش رفتند. این بار خبری از رقیبی چون سوئد یا پنالتیهای از دست رفته جورجینیو مقابل سوئیس در مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۲ نبود و یک اشتباه فردی از سوی یکی از ستارگان اصلی تیم، همه چیز را تغییر داد. در حالی که ایتالیا با گل مویزه کین از بوسنی پیش افتاده بود، تکل نهچندان هوشمندانه آلساندرو باستونی که توجهات بارسلونا را هم به خود جلب کرده، موجب ۱۰نفره شدن ایتالیا شد و پس از آن بود که بوسنی، بازی را در دست گرفت.
مقاومت ایتالیا سرانجام پس از اینکه مویزه کین و فدریکو دی مارکو فرصتهایی فوقالعاده را برای افزایش اختلاف از دست دادند شکست و در نهایت، بازی برای بوسنی به تساوی کشیده شد و در ضربات پنالتی، خبری از درخشش دوباره دوناروما مانند فینال یورو ۲۰۲۰ یا جدال فصل گذشته پاریسنژرمن مقابل لیورپول در لیگ قهرمانان اروپا نبود و این دروازهبان، حداقل باید ۴سال دیگر برای اولین بازی خود در جام جهانی صبر کند. پیو اسپوزیتو جوان و برایان کریستانته، به شکلی عجیب پنالتیهای خود را از دست دادند و مسیری که از میانه مرحله مقدماتی به حضور جنارو گتوزو روی نیمکت و با تأکید روی انگیزه و غرور ایتالیایی آغاز شده بود، به سرانجام نرسید. حالا ایتالیا تبدیل به نخستین قهرمان تاریخ جام جهانی شده که در سه دوره متوالی رقابتها غایب است.
جنارو گتوزو پس از این شکست، مسئولیتها را پذیرفت اما رسانههای ایتالیا و هواداران تیم ملی این کشور، خواستار پایان حضور او روی نیمکت تیم ملی شدند هر چند که فدراسیون، همچنان خواستار ادامه دوران حضور گتوزو روی نیمکت تیم ملی است. گابریله گراوینا رئیس فدراسیون که استعفایش را اعلام کرد، اولین قربانی این ناکامی بزرگ بود و پس از آن جیانلوییجی بوفون افسانهای از سمت خود بهعنوان مدیر تیم ملی ایتالیا کنارهگیری کرد. با این حال به نظر میرسد که به زودی، گتوزو نیز از سمت خود کنارهگیری کند و او در ادامه راه، سرمربی تیم ملی ایتالیا نخواهد بود.
مشکلات فوتبال ملی ایتالیا اما محدود به یک سرمربی نمیشود. در مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸، ونتورا نتوانست از سد سوئد عبور کند و قربانی شد؛ در مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۲، مانچینی که به ایتالیا یورو ۲۰۲۰ را فتح کرده بود از سمت خود کنار رفت و در این دور نیز لوچانو اسپالتی و جنارو گتوزو قربانی شرایط اسفناک فوتبالی ملی ایتالیا شدند. برخی سیستم دشوار مقدماتی جام جهانی در اروپا به نسبت آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی را یکی از عوامل ناکامی ایتالیا معرفی میکنند که صرفاً با شکست مقابل نروژ در وقت معمول بازی، فرصت حضور در جام جهانی را از دست داده است. با این حال سوئد، سوئیس، مقدونیه شمالی و بوسنی تیمهایی نیستند که از ایتالیا انتظار شکست دادنشان را نداشته باشیم!
تفاوت گردش مالی موجود در سریآ و سایر لیگهای بزرگ جهان مانند لیگ برتر انگلیس و لالیگا خود به خوبی میتواند نشاندهنده دلایل این ناکامی بزرگ در فوتبال ایتالیا باشد. شرایط مالی و مدیریتی در باشگاههایی چون میلان و اینتر مشخصاً به نسبت یک دهه قبل بهتر شده اما همچنان، سریآ جایی نیست که سرمایهگذاران بزرگ ورزشی بخواهند روی آن حساب کنند. لیگی که از ستارگان پا به سن گذاشته خارجی و بازیکنان جوان نهچندان تراز اول ایتالیایی پر شده، نتوانسته در سالهای اخیر پشتوانه خوبی برای تیم ملی باشد و حتی اقداماتی نظیر حضور آریگو ساکی بهعنوان مدرس در کمپ تربیت مربی کوورچیانو و تغییر فلسفه بازی تیمهای پایه فوتبال ایتالیا و موفقیتها در رده پایه نیز نتوانسته بر یک انقلاب در فوتبال ملی ایتالیا اثرگذار باشد.
نتایج ایتالیا در ردههای پایه و سرمایهگذاری که از سوی فدراسیون فوتبال در سالهای اخیر انجام شده، نشان میدهد که همچنان نکات مثبتی برای آینده فوتبال در ایتالیا وجود دارد اما تیم ملی بزرگسالان، ویترین فوتبال ملی هر کشور است و قهرمان چهار دوره جام جهانی نیاز به یک جراحی بزرگ دارد؛ جراحی سختی که شاید برای بسیاری از بازیکنان حاضر در ترکیب فعلی دردناک باشد اما برای پایان دادن به این کابوس تلخ و طولانی، لازم خواهد بود.