ادعای توهین نژادپرستانه و «دالوژ» که به آشوب کشیده شد
شب زشت فوتبال
ایلیا بهزاداول
خبرنگار
نیم ساعت بعد از سوت پایان مسابقه در ورزشگاه ورزشگاه دا لوژ، وینیسیوس جونیور بیسروصدا دوش گرفته، لباسش را عوض کرده و از رختکن رئال مادرید بیرون آمد. نه مکثی برای گفتوگو با خبرنگاران داشت و نه حوصلهای برای توضیح دادن. ساکش را برداشت، گوشی را در دست گرفت و مستقیم سوار اتوبوس شد؛ شبی که باید با شادی یک پیروزی اروپایی تمام میشد، برای او فقط خستگی و دلزدگی بهجا گذاشته بود. در ۲۵ سالگی، بیشتر شبیه جوانی خسته به نظر میرسید تا یکی از ستارههای بزرگ فوتبال جهان. بازیکنی با استعدادی کمنظیر که بارها مجبور شده تاوان چیزهایی را بدهد که هیچ ربطی به فوتبال ندارند. او در بازی رفت پلیآف لیگ قهرمانان اروپا مقابل بنفیکا، با یک حرکت انفرادی تماشایی و ضربهای کاتدار، تکگل مسابقه را زد؛ گلی در سطح کلاس جهانی که میتوانست تیتر اول همه گزارشها باشد. اما چند دقیقه بعد، همهچیز تغییر کرد.
هنگام خوشحالی مقابل سکوهای میزبان، بارانی از بطری و اشیای مختلف به سمتش پرتاب شد. هنوز فضا ملتهب بود که او به داور اعلام کرد یکی از بازیکنان حریف به او توهین نژادپرستانه کرده است. داور هم طبق پروتکل، بازی را متوقف کرد و مسابقه حدود ۱۰ دقیقه خوابید. از آن لحظه تا پایان، هر بار که توپ به پای وینیسیوس میرسید، سوتها و فریادهای تمسخرآمیز شدت میگرفت. رئال بازی را برد، اما پیروزی بیشتر شبیه فرار از یک میدان جنگ بود تا جشن سه امتیاز. اتفاقات بعد از بازی حتی جنجالیتر شد. ژوزه مورینیو سرمربی بنفیکا، به جای محکوم کردن فضای سکوها، حرفهایی زد که بسیاری آن را نوعی سرزنش قربانی دانستند. او گفت تقریباً در هر ورزشگاهی که وینیسیوس بازی میکند، حاشیهای شکل میگیرد و تلویحاً اینطور القا کرد که رفتارهای او باعث تحریک هواداران میشود. از نظر مورینیو، رقصیدن مقابل تماشاگران میزبان میتوانست انجام نشود اما اشارهای جدی به پرتاب اشیا، شعارها یا ادعای توهین نژادپرستانه نشد. در سوی دیگر ماجرا، بازیکن متهم یعنی جیانلوکا پرستیانی هرگونه توهین را انکار کرد و گفت صحبتهایش اشتباه برداشت شده است. او مدعی شد هرگز رفتار نژادپرستانه نداشته. با این حال، روایت بازیکنان رئال کاملاً متفاوت بود. کیلیان امباپه با صراحت اعلام کرد خودش و چند بازیکن دیگر حرفهای توهینآمیز را شنیدهاند و تأکید کرد اتفاقی که رخ داده، فراتر از کریخوانی معمول در فوتبال بوده است.
باشگاه بنفیکا هم نیمهشب ویدیویی منتشر کرد تا نشان دهد فاصله بازیکنان برای شنیدن چنین جملاتی زیاد بوده است. حرکتی که بیشتر رنگ دفاع تمامقد از بازیکن خودی داشت تا یک موضع محتاطانه و بیطرفانه. حالا نگاهها به یوفا دوخته شده تا با بررسی گزارش داور و ناظران مسابقه، درباره این پرونده تصمیمگیری کند. وینیسیوس در آن دقایق میتوانست زمین را ترک کند. حتی مدتی روی نیمکت نشست و به نظر میرسید دیگر ادامه ندهد. اما دوباره بلند شد و بازی کرد. او قبلاً گفته بود بهترین پاسخ به نژادپرستی، تسلیم نشدن است. با این حال، تکرار چنین شبهایی هر انسانی را فرسوده میکند. خودش هم سال گذشته اعتراف کرده بود گاهی آنقدر تحت فشار قرار میگیرد که انگیزهاش برای فوتبال کم میشود.
در اسپانیا، با پیگیریهای لالیگا برخی پروندههای توهین نژادی به دادگاه کشیده شده و حتی احکام قضایی صادر شده است. با این وجود، دشمنیها کاملاً از بین نرفتهاند. او پیش از این هم در ورزشگاههای مختلف از جمله دیدارهای مقابل اتلتیکومادرید هدف شعارهای توهینآمیز قرار گرفته بود و حالا لیسبون هم به آن فهرست اضافه شد. همتیمیهایش هم از شرایط بهوجودآمده ناراحت بودند. ترنت الکساندر-آرنولد این اتفاقات را «مایه شرمساری فوتبال» توصیف کرد. حرفی که شاید بهترین خلاصه برای آن شب باشد. فوتبالی که باید محل رقابت و لذت باشد، بار دیگر به صحنه تنش و نفرت تبدیل شد. در نهایت، تصویری که از این مسابقه در ذهن میماند نه آن گل زیباست و نه نتیجه یک بر صفر. تصویری است از وینیسیوس که با سری پایین و شانههایی سنگین، ورزشگاه را ترک میکند؛ بازیکنی که فقط میخواهد فوتبال بازی کند، اما مدام مجبور است با چیزهایی بجنگد که هیچ ربطی به مستطیل سبز ندارند؛ هرچند که هنوز ابعاد واقعی این ماجرا مشخص نیست.
برش
واکنش تند به صحبتهای مورینیو
ژوزه مورینیو پس از دیدار بنفیکا و رئال مادرید که با برتری ۱-۰ کهکشانیها همراه بود، با اظهارات جنجالی خود درباره وینیسیوس جونیور، به توجیه نژادپرستی متهم شد. این بازی به دلیل ادعای توهین نژادی از سوی وینگر بنفیکا به وینیسیوس، برای ۱۰ دقیقه متوقف شده بود.
سرمربی پرتغالی در دفاع از باشگاهش، وینیسیوس را به رفتارهای تنشآفرین متهم کرد که با واکنش تند کارشناسان مواجه شد. کلارنس سیدورف اسطوره فوتبال هلند گفت: «او اشتباه بزرگی کرد. هرگز نباید توهین نژادی را توجیه کنیم، حتی اگر بازیکنی تحریککننده باشد.» وین رونی نیز سخنان مورینیو را «بسیار ناعادلانه» خواند.
جیمی کرگر، مدافع پیشین لیورپول نیز مورینیو را «ریاکار» خطاب کرد و با اشاره به شادیهای جنجالی خود او در گذشته، تأکید کرد وینیسیوس حق هر نوع شادی گلی دارد و نباید قربانی توهین شود.