وقتی بسکتبال بار دیگر مادرید و بارسا را روبهروی هم قرار داد
NBA، آتشبیار معرکهای تازه در الکلاسیکو
پروژه سوپرلیگ هرگز صرفاً یک ابتکار فوتبالی نبود؛ بلکه اعلام جنگی تمامعیار علیه ساختار سنتی قدرت در ورزش اروپا بهشمار میرفت. حالا با فروکش کردن ظاهری آن مناقشه در فوتبال، همان ایده با لباسی تازه و اینبار در بسکتبال بازگشته است. طرح «NBA اروپا» نهتنها آینده یورولیگ را تهدید میکند، بلکه شکاف قدیمی میان دو غول اسپانیا، رئال مادرید و بارسلونا و دو رئیس پرنفوذشان فلورنتینو پرز و خوان لاپورتا را دوباره فعال کرده است.
طبق گزارش رسانههایی چون «آس»، «اسپورت»، BBC Sport و آسوشیتدپرس، دیدارهای اخیر آدام سیلور، کمیسر NBA با باشگاههای بزرگ اروپایی صرفاً جنبه مشورتی نداشته و در واقع تلاشی برای بازطراحی نقشه قدرت در بسکتبال اروپا بوده است. در این میان، بارسلونا مسیر ماندن در چهارچوب ساختار موجود را برگزیده و رئال مادرید بار دیگر نقش پرچمدار یک «انقلاب» را بازی میکند؛ تضادی که یادآور جدال سوپرلیگ در فوتبال است، با این تفاوت که زمین بازی عوض شده.
منطق پشت پروژه NBA اروپا، شباهت زیادی به سوپرلیگ دارد؛ تمرکز قدرت در دست باشگاههای بزرگ، کاهش نفوذ نهادهای سنتی و خلق بازاری جهانی با درآمدهای کلانتر. به گزارش آسوشیتدپرس، این لیگ جدید میتواند مدلی نیمهبسته با حق عضویتهای سنگین – حتی تا حدود یکمیلیارد یورو – داشته باشد. تفاوت مهم اما در این است که NBA اینبار هوشمندانهتر عمل کرده و با فدراسیون جهانی بسکتبال (FIBA) وارد همکاری شده تا از ضعفهای مالی برخی باشگاههای یورولیگ بهره ببرد.
در این دوگانگی، بارسلونا تصمیمی معنادار گرفته است. روزنامه اسپورت خبر داده که این باشگاه کاتالان آمادگی خود را برای امضای مجوز ۱۰ساله یورولیگ بدون بند خروج اعلام کرده؛ اقدامی که نهتنها ورزشی، بلکه سیاسی و راهبردی است. همانگونه که بارسا در فوتبال از سوپرلیگ فاصله گرفت و به ترمیم روابط با یوفا پرداخت، در بسکتبال نیز ترجیح داده ثبات نهادی و امنیت مالی را بر ماجراجوییهای پرریسک مقدم بداند. این انتخاب اما در مادرید بهمنزله خروج یک شریک و شکستن اتحاد گذشته تعبیر شده است.
در سوی دیگر، رئال مادرید تنها باشگاه بزرگ اروپایی است که هنوز تمدید مجوز یورولیگ را امضا نکرده. از نگاه مدیران این باشگاه، مدل فعلی یورولیگ از نظر اقتصادی پاسخگوی برند جهانی رئال نیست. فلورنتینو پرز «NBA اروپا» را فرصتی تاریخی برای قرار گرفتن در رأس یک پروژه جهانی تازه میبیند؛ همان ذهنیتی که پیشتر او را به سمت سوپرلیگ سوق داد. هرچند بخشی از هواداران بسکتبال رئال نسبت به این مسیر هشدار دادهاند، اما باشگاه همچنان بر لبه ریسک حرکت میکند.
در نهایت، تقابل پرز و لاپورتا دیگر صرفاً نزاع دو باشگاه نیست، بلکه برخورد دو فلسفه مدیریتی است؛ یکی رویکرد انقلابی و ساختارشکن که بهدنبال برهم زدن نظم موجود است و دیگری نگاه عملگرایانهای که بقا و ثبات در چهارچوب سیستم را ترجیح میدهد. یورولیگ تلاش کرده با تقویت مجوزها و گسترش جغرافیای خود – از ابوظبی تا دبی – در برابر این تهدید بایستد، اما خروج احتمالی رئال مادرید میتواند ضربهای نمادین و سنگین باشد.
آنچه فوتبال نتوانست به سرانجام برساند، حالا بسکتبال دوباره به مرکز توجه آورده است. پروژه NBA اروپا نهفقط آینده یک لیگ، بلکه شکل حکمرانی ورزش در قاره سبز را به چالش کشیده و آتش اختلافی قدیمی را بار دیگر شعلهور کرده است.