محبی، عضو جدید تیم ایرانیان ناکام امارات
لژیونرهای دیپورتی
سینا حسینی
خبرنگار
وقتی که یک بازیکن در لیگ برتر ایران خوش میدرخشد، معمولاً بجز حضور در دو تیم پرسپولیس و استقلال که رؤیای بسیاری از جوانهای فوتبالیست در ایران است، حضور در فوتبال اروپا و لژیونر شدن را بهعنوان هدف خود انتخاب میکند و برای پیشرفت و رسیدن به بالاترین سطوح فوتبال جهان، دل به دریا میزند و از فوتبال ایران برای حضور در لیگهای کشورهای خارجی فاصله میگیرد.
پس از جام جهانی ۱۹۹۸ و جام جهانی ۲۰۰۶، بخش بزرگی از لژیونرهای فوتبال ایران با دیده شدن در سطح جهانی، راهی لیگهای معتبر فوتبال جهان از جمله بوندسلیگای آلمان شدند. با این حال در سالهای اخیر، این فرایند تغییر کرده و بازیکنان جوان و موفق فوتبال ایران بهجای اینکه راه حضور در لیگهای معتبر جهان را طی کنند، معمولاً به کشورهای حاشیه خلیج فارس یا لیگ روسیه میروند.
بازگشت محمدمهدی محبی به سپاهان پس از دوران کوتاه و ناکام حضورش در تیم الاتحادکلبا امارات با همان قیمتی که سپاهان برای فروش این بازیکن به دست آورده بود، بهانهای شد برای اینکه وضعیت لژیونرهای دیپورتی فوتبال ایران در کشورهای مختلف را بررسی کنیم.
امارات؛ راهی به فوتبال اروپا نیست
هیچ یک از بازیکنان ایرانی که در سالهای اخیر امارات را بهعنوان مقصد خود انتخاب کردهاند، نتوانستهاند از این لیگ راهی فوتبال اروپا شوند و برخی از آنها پس از حضور کوتاه در فوتبال این کشور با مبالغی نجومی، مسیر بازگشت به فوتبال ایران را در پیش گرفتهاند. محمدمهدی محبی که با ۸ بازی در لیگ امارات و بدون گل و پاس گل به سپاهان برگشت، نمونهای تازه از بازیکنانی است که پس از حضور در این لیگ نهچندان معتبر، به فوتبال ایران بازگشتهاند. پیش از این نیز مهدی قایدی پس از یک دوره حضور در فوتبال امارات به استقلال برگشت و احتمال میرود که در پایان فصل، شهریار مغانلو نیز به فهرست این بازیکنان اضافه شود و بنابراین، امارات مقصد مناسبی برای پیشرفت بازیکنان ایرانی نیست.
بلژیک؛ جایی که ستارگان ناکام میشوند
بهترین گلزن لیگ برتر ایران در دو فصل اخیر یعنی امیرحسین حسینزاده، یک نمونه از بازیکنان بااستعداد ایرانی است که پس از درخشش در استقلال و حضور در باشگاه شارلوای بلژیک، نتوانست با شرایط بازی در لیگ این کشور تطبیق پیدا کند و خیلی زود به فوتبال ایران بازگشت. علاوه بر حسینزاده، علیرضا بیرانوند، مرتضی پورعلیگنجی، رامین رضاییان، کاوه رضایی و یونس دلفی تنها بخشی از بازیکنانی هستند که پس از حضور در فوتبال بلژیک، خیلی زود راه بازگشت به فوتبال ایران را در پیش گرفتند؛ هرچند که رضایی که این روزها افت محسوسی در سپاهان داشته، در دوره اول حضور در شارلوا عملکرد خوبی داشت و توانست نظر تیم کلوببروژ بلژیک را برای جذب خود جلب کند. بنابراین اکثر بازیکنان ایرانی حاضر در لیگ بلژیک نیز در رسیدن به پتانسیل خود برای حضور در لیگهای برتر اروپایی ناکام بودهاند.
پرتغال؛ فقط طارمی موفق بود
مسیری که مهدی طارمی از الغرافه تا باشگاه ریوآوه تا پرتغال طی کرد و پس از آن منجربه حضور او در پورتو و اینتر شد، بسیاری از ستارگان ایرانی را به دیده شدن در فوتبال پرتغال امیدوار کرد اما بجز طارمی، این کشور به سایر ستارگان ایرانی وفا نکرد. پیام نیازمند، علی علیپور، شهریار مغانلو، مهرداد محمدی و علیرضا بیرانوند پنج بازیکن ملیپوش فوتبال ایران بودند که پس از حضور در لیگ پرتغال، بازی در لیگ برتر ایران را هم تجربه کردند و چندان دوران موفقی در پرتغال پشت سر نگذاشتند؛ هرچند که کیفیت و سطح لیگ پرتغال را میتوان به مراتب بالاتر از سایر لیگهای مقصد لژیونرهای ایرانی دانست و اکثر این بازیکنان، پیشرفت قابل ملاحظهای در بازی خود داشتند.
چرا لژیونرها ثبات ندارند؟
به این فهرست میتوان بازیکنانی چون وحید امیری و سجاد شهباززاده در ترکیه، فرشاد احمدزاده در لهستان، سعید سحرخیزان در روسیه و بسیاری از بازیکنان ایرانی در لیگ ستارگان قطر را هم اضافه کرد. برخلاف نسلهای گذشته فوتبال ایران که اکثر ستارگان لژیونر آن تا سالها توان حضور در فوتبال خارج از کشور را داشتند، این موضوع در نسل فعلی تیم ملی به مهدی طارمی، سردار آزمون و سعید عزتاللهی محدود شده و اکثر لژیونرهای فوتبال ایران در نهایت با مبالغ گرانقیمت و هزینههای هنگفت برای فوتبال کشور به لیگ برتر ایران برمیگردند. اتفاقی که در کنار سایر مشکلات ساختاری فوتبال ایران، ضعف فوتبال کشورمان در پرورش بازیکنانی با قابلیت حضور در سطح اول فوتبال جهان را نشان میدهد.