فوتبال بانوان در دوراهی اجبار و تعهد
آیا رشد کمی، ضامن پیشرفت کیفی است؟
ورزش بانوان در ایران، بهویژه فوتبال، همواره با چالشهایی عمیق دست و پنجه نرم کرده است. اخیراً، الزام کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) مبنی بر تشکیل تیمهای بانوان برای صدور مجوزهای باشگاهی، بارقهای از امید را در دل فعالان این حوزه روشن کرد. بر اساس این مقررات، از فصل 2026-2025، باشگاهها برای حضور در رقابتهای آسیایی ملزم به داشتن تیم زنان هستند؛ امری که به افزایش 44 درصدی بازیکنان ثبتشده زن در ایران انجامیده است.
اما سؤالی که مطرح میشود این است که آیا این افزایش کمی، به معنای پیشرفت کیفی نیز هست؟ متأسفانه، شواهد موجود حاکی از آن است که در بسیاری از موارد، این تیمها صرفاً برای رفع تکلیف و به صورت فرمالیته تشکیل شدهاند و تعهدی واقعی به توسعه و ارتقای سطح فوتبال بانوان در آنها دیده نمیشود. مصاحبه اخیر یکی از بازیکنان تیم خیبر با این روزنامه، نمونهای گویا از این رویکرد است. این بازیکن در صحبتهای خود عنوان کرده است که مدیران باشگاه به سرمربی تیم دستور دادهاند که تیمی بدون تمرینات منظم و جدی، صرفاً برای حضور در دو مسابقه و با پذیرش شکست تشکیل دهد. حتی پیشنهاداتی مبنی بر استفاده از بازیکنان فوتسال یا بازیکنان بومی با سطح فنی پایین به منظور کاهش هزینهها مطرح شده است. چنین نگرشی، نه تنها کمکی به استعدادیابی و پرورش استعدادهای بالقوه نمیکند، بلکه باعث دلسردی و ناامیدی آنها نیز میشود. در حالی که هدف اصلی AFC، ارتقای استانداردهای فوتبال زنان در قاره آسیا است، این قبیل رویکردها در ایران، فوتبال بانوان را به حاشیه رانده و از مسیر اصلی خود منحرف میکند.
تیمهای فرمالیته، نه تنها به توسعه فنی فوتبال بانوان کمکی نمیکنند، بلکه با هدر دادن منابع محدود، فرصتهای واقعی را از زنان ورزشکار سلب میکنند. به جای سرمایهگذاری برای مربیان متخصص، تجهیزات مناسب و برنامههای استعدادیابی مدون، باشگاهها به حداقلها بسنده میکنند؛ امری که به طور جدی روند پیشرفت کلی فوتبال زنان را کند میکند. در نهایت، میتوان گفت که این الزامات، در صورت عدم تعهد جدی باشگاهها، نه تنها فرصتی برای رشد و توسعه نخواهند بود، بلکه به مانعی جدی بر سر راه پیشرفت فوتبال بانوان ایران تبدیل خواهند شد.