ورزشی که ناگهان صنعتی میلیون دلاری شد
انقلاب مالی شطرنج زیر سایه کارلسن
شطرنج در حال گذار از تصویر کلاسیک و آرام خود به یک صنعت پررونق و جذاب برای سرمایهگذاران است. این تحول با ظهور تورنمنتهای نوین و پرجایزهای مانند «فریاستایل»، «لیگ جهانی» و «رقابتهای کامل قهرمانی جهان» شتابی بیسابقه گرفته است. در قلب این تحول، نام مگنوس کارلسن به عنوان موتور محرکه اصلی میدرخشد. جذابیت و حضور این نابغه نروژی شرط اصلی جذب اسپانسرها و برگزاری بسیاری از رقابتهاست. به گونهای که طراحی برخی تورنمنتها، مانند قهرمانی کامل جهان، مستقیماً منطبق بر خواستههای اوست و غیبتش میتواند برگزاری لیگها را تحت تأثیر قرار دهد.
ثمره این تغییر را میتوان در درآمد سرشار شطرنجبازان مشاهده کرد. لوون آرونیان، قهرمان ۴۳ ساله ارمنی، که زمانی در اوج شطرنج دنیا بود اما درآمد امروزش را نداشت، اکنون با کسب ۲۰۰ هزار دلار تنها از یک تورنمنت، به وضوح از این تحول سود میبرد و ۲۰۲۵ را بهترین سال حرفهای خود میخواند.
با این حال، این گسترش سریع بدون چالش نیست. آرونیان هشدار میدهد که حجم بالای رقابتهای بیثبات و فاقد ساختار منسجم، بازیکنان را به زامبیهایی تبدیل میکند که مدام از تورنمنتی به تورنمنت دیگر میروند بدون هدفی روشن. او خواستار ایجاد نظامی باثبات، مشابه تنیس، برای آینده این ورزش است.
در مجموع، شطرنج با حفظ ریشههای فکری خود، در مسیر تجاریسازی و جذب مخاطبان جدید، از جمله از طریق ورزشهای الکترونیک و تولید محتوای سرگرمی، گام برمیدارد. آینده این صنعت نوپا به همکاری نهادهای سنتی مانند فیده با سرمایهگذاران بزرگ و خلق ساختاری منظم وابسته است.